ĐẶC ĐIỂM VI HỌC, THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ MỘT SỐ TIÊU CHUẨN KIỂM NGHIỆM CỦA CÂY BẠC HÀ MÈO (Nepeta cataria L.) - Sương, Nguyễn Thị Thảo; Vinh, Bùi Thế; Xuân, Phan Nguyễn Thu (Tạp Chí Khoa học Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, 2026)
Đặt vấn đề: Nepeta cataria L. (bạc hà mèo) thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae) là loài dược liệu giàu tinh dầu và các hợp chất có hoạt tính sinh học, tuy nhiên dữ liệu nghiên cứu và kiểm nghiệm tại Việt Nam còn hạn chế. Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu nhằm khảo sát đặc điểm vi học, thành phần hóa học và một số tiêu chuẩn kiểm nghiệm của cây bạc hà mèo thu hái tại Đà Lạt, làm cơ sở xây dựng tiêu chuẩn kiểm nghiệm. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Dược liệu được chiết bằng ether, ethanol và nước. Đặc điểm vi phẫu rễ, thân và lá được khảo sát bằng nhuộm kép và được soi dưới kính hiển vi quang học. Các chỉ tiêu kiểm nghiệm gồm độ ẩm, tro toàn phần và tro không tan trong HCl được xác định theo quy định trong Dược điển Việt Nam V. Thành phần hóa học được sàng lọc bằng phản ứng định tính và TLC; hợp chất chứa vòng lacton được định tính bằng phản ứng màu. Thành phần tinh dầu được phân tích bằng GC/MS; polyphenol tổng được xác định bằng phương pháp Folin-Ciocalteu. Kết quả: Dược liệu có đặc điểm vi học điển hình của họ Lamiaceae. Độ ẩm, tro toàn phần và tro không tan trong HCl lần lượt là 8.58%; 13.98% và 1.09%. Mẫu chứa tinh dầu, flavonoid, carotenoid, acid hữu cơ và chất khử; phản ứng lacton dương tính. Nepetalactone là hợp chất chính của tinh dầu (48.57%), trong đó một đồng phân chiếm 21.89%. Hàm lượng polyphenol tổng trong dịch chiết ethanol cao hơn dịch chiết nước. Kết luận: Cây bạc hà mèo là nguồn dược liệu có giá trị, nghiên cứu cung cấp dữ liệu ban đầu phục vụ xây dựng tiêu chuẩn kiểm nghiệm tại Việt Nam.