HOẠT TÍNH CHỐNG OXY HÓA VÀ KHÁNG KHUẨN CỦA CÁC CAO CHIẾT TỪ LÁ VÀ QUẢ CÂY KIM QUẤT Triphasia trifolia (Burm. f.) P. Wils., HỌ CAM (Rutaceae) - Khôi Cao Đình; Tiên Nguyễn Thị Thủy; Trinh, Nguyễn Thị Việt; Nguyên, Hồ Đắc Khôi; Hương, Nguyễn Thị Thu (Tạp Chí Khoa học Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, 2026)
Đặt vấn đề: Cây Kim quất (Triphasia trifolia (Burm. f.) P. Wils.) được sử dụng trong y học dân gian để giảm ho, kháng khuẩn và chống viêm. Tuy nhiên, các minh chứng khoa học về loài này hiện còn hạn chế. Mục tiêu: Sàng lọc cao chiết tiềm năng có hoạt tính chống oxy hóa hoặc kháng khuẩn từ lá và quả cây Kim quất. Phương pháp nghiên cứu: Đặc điểm hình thái thực vật được mô tả để định danh. Thành phần hóa thực vật được phân tích sơ bộ bằng phương pháp Ciulei cải tiến. Hoạt tính chống oxy hóa của các cao chiết (dung môi nước, ethanol 45% cho lá; ethanol 70% và 96% cho quả) được đánh giá qua thử nghiệm DPPH, ABTS. Hoạt tính kháng khuẩn được khảo sát bằng phương pháp khuếch tán trên đĩa thạch. Kết quả: Nghiên cứu đã mô tả đặc điểm hình thái thực vật của cây Kim quất. Phân tích hóa thực vật cho thấy sự hiện diện của coumarin, flavonoid và carotenoid. Cao chiết lá (ethanol 45%) và cao chiết quả (ethanol 96%) thể hiện hoạt tính chống oxy hóa mạnh nhất ở thực nghiệm khử gốc tự do ABTS với giá trị IC50 lần lượt là 71.38 µg/mL và 186.8 µg/mL. Các cao chiết lá ức chế vi khuẩn Gram dương (S. aureus, MRSA) hiệu quả hơn vi khuẩn Gram âm (E. coli, P. aeruginosa) và có hoạt tính kháng khuẩn cao hơn so với các cao chiết quả. Kết luận: Cao chiết từ lá và quả Kim quất có tiềm năng chống oxy hóa và kháng khuẩn, tạo tiền đề quan trọng cho các nghiên cứu ứng dụng tiếp theo.