PHÁT TRIỂN CÔNG CỤ QUẢN TRỊ CÁC CƠ SỞ TRI THỨC DẠNG COKB - Việt, Tô Hoài; Nhơn, Đỗ Văn; Thành, Mai Trung; Phát Huỳnh Vĩnh (Tạp Chí Khoa học Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, 2026)
Mô hình tri thức về các đối tượng tính toán COKB là một hướng tiếp cận hiện đại trong biểu diễn tri thức dựa trên ontology, cho phép mô hình hóa tri thức một cách có cấu trúc và hỗ trợ suy luận hiệu quả. Mô hình này đã được áp dụng thành công trong nhiều lĩnh vực như hệ chuyên gia, hệ hỗ trợ giải bài tập tự động thông minh và các hệ hỗ trợ truy vấn tri thức khác nhau. Tuy nhiên, việc triển khai và quản trị các cơ sở tri thức theo COKB vẫn còn gặp nhiều khó khăn do thiếu các công cụ hỗ trợ phù hợp. Các công cụ ontology hiện có chủ yếu dựa trên Description Logic, chỉ đáp ứng được các cấu trúc tri thức đơn giản và chưa hỗ trợ đầy đủ các thành phần như toán tử, hàm và luật suy diễn. Bài báo này đề xuất một hệ quản trị cơ sở tri thức được thiết kế chuyên biệt cho mô hình COKB. Hệ thống được xây dựng theo kiến trúc nhiều tầng, cung cấp các chức năng quản lý và truy vấn tri thức. Ngoài ra, bài báo trình bày chi tiết kiến trúc hệ thống, các thành phần chức năng và thuật toán xử lý truy vấn. Kết quả thử nghiệm cho thấy hệ thống hoạt động hiệu quả và khắc phục được những hạn chế của các công cụ ontology hiện nay.